Üns ber! Saýtyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtda berilýän maglumatlar esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salyp biler. Saýtdaky makalalar, materiallar we beýleki maglumatlar bilim maksatly bolup, lukmanyň bejergisiniň ýa-da maslahatynyň ýerini tutup bilmeýär.
Ginekolog lukmanlar ýumurtgalygyň kistasynyň döremegine sebäp bolup bilýän birnäçe faktorlary belläp geçýärler:
↪ Bedeniň gormonal durkunyň bozulmagy;
↪ Ýatgynyň, ýumurtgalyklaryň dowamly sowuklama hadysasy;
↪ Abortlaryň ýygy geçirilmegi, geçirilen operasiýalaryň jyns agzalaryna täsiri;
↪ Endokrin keselleriň bolmagy;
↪ Jyns gatnaşygy arkaly geçýän keseller;
↪ Gipofiziň, galkan şekilli mäziň keselleri;
↪ Nesilyzarlaýjylyk töwekgelligiň bolmagy.
- 33 gezek okalan
Göwreliligi galdyryp bilmezlik meselesi aýala hem, erkek adama hem degişli bolup durýar. Önelgesizlik kynçylygy 35 ýaşdan ýaş aýallar üçin kadaly jyns gatnaşygy geçirilip 1 ýylyň dowamynda, 35 ýaşdan uly aýallar üçin bolsa 6 aýyň dowamynda göwrelilik galmadyk bolsa güman edilýär.
Her aýalyň durmuşynda ir-u-giç ginekolog lukmany saýlama zerurlygyň döreýär. Bu jogapkärli saýlawdyr, çünki her aýal özüne düşünjek, diňlejek, goldaw berjek tejribeli hünärmene duşmaga ymtylýar.
Aýalda jynsy islegiň (lukmançylykda "libido" diýilýär) peselmegi ýygy duş gelip, hemişe saglyk ýagdaýlaryň üýtgemegine bagly bolmaýar. Umumy beden we aýal jyns agzalarynyň keselleri bilen bir hatarda, ruhy-emosional durkuň üýtgemegi (ruhy ýagdaýyň bozulmagy, dowamly stres, ýadawlyk we baş.) hem bu islegi peseldip, maşgala gatnaşyklaryna täsir edip bilýändir.
tebigy hadysa bolup, her aýda gelýän aýbaşynyň soňlanandygyny habar berýär. Bu döwürde aýallyk ýumurtgalary kem-kemden ýumurtga öýjügini bölüp çykarmagy bes edýärler. Aýbaşydan galma adatça 45-55 ýaş aralygynda başlanýar we giňişleýin 3 döwre bölünýär:
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň websaýtynyň reproduktiw 
Endometrit – ýatgynyň içki gatlagynyň (endometriý) sowuklama keselidir. Ýatgynyň içki gatlagyny düzýän öýjükler aýbaşy halkasynyň doly düzülmegini, şeýle hem önelgelilik ukybynyň ýerine ýetirilmegini üpjün edýärler. Endometriý gatlagy aýbaşynyň kadaly gelmegi, çaga düwünçegiň berkäp galmagy üçin şertler döredýändir. Şol sebäpden hem, endometrit keselini wagtynda we doly bejermek wajypdyr.
Maşgala gurmak gyzdan hem, oglandan hem uly jogapkärçiligi talap edýär. Maşgalada ýaşamak günsaýyn jogapkärli çözgütleri gözlemegi, öz endikleriňi üýtgetmegi, başgalaryň aladasyny etmegi, köplenç hem maşgala bähbitlerini özüňkiden ýokary goýmagy talap edýär.
Ýatgy boýunjygynyň displaziýasy ragyň öňýanyndaky kesellere degişli edilýän bolsa-da, ol hemişe rak keseline öwrülmeýär. Wagtynda ýüze çykarylyp bejerilen ýagdaýynda, onuň raga öwrülmeginiň öňüni alyp bolýandyr. 
Möhüm bellik: Aşakdaky maglumatlar toplumy Beýik Britaniýanyň hökümeti tarapyndan Türkmenistanda jynsy zorlanma sezewar bolup biljek britan raýatlary üçin taýýarlanyldy. Biz Saglykda türkmenistanlylaryň özleri üçin şeýle resurslaryň kemçiligini nazarda tutup, bu maglumatlary ildeşlerimize ýetirmek isledik. Ýurdumyzda aç-açan gürrüň edilmese-de, jynsy zorlanma hadysalary bolup durýar we pidalar ýyllarboýy ýa-da ömürboýy onuň yzasyny çekip ýaşaýarlar. Biz jemgyýet hökmünde bu meseläni ara alyp maslahatlaşmaga we oňa çözgüt gözlemäge başlamalydyrys.
