Her bir aýal maşgala aýda bir gezek özi üçin ol diýen oňaýly fiziologiki hadysa bolmadyk aýbaşyny başdan geçirýär. Aýallaryň köpüsi aýbaşyny ýeňil geçirseler, ençemesi agyryly sanjylary düýýarlar.

Aýbaşy oňaýsyzlyklary bilen bilelikde, "Aýbaşy döwründe jynsy gatnaşyk geçirmek bolýarmy?" diýen sorag hem ýüze çykyp bilýär. Aýbaşy döwründe jynsy gatnaşyklary geçirmegiň peýdaly we zyýanly taraplary barada dürli pikirler bar bolsa hem, bu soragy jübütler özi üçin çözmelidir. Erkek adamlaryň arasynda aýbaşysy gelýän zenana döreýän jynsy höweslileri barlar hem bolsa, ganyň görnüşini "adaty görmän", gatnaşyklardan gaça durýan erkeklerde (aýallar hem) bardyr.

8-nji Sentýabr, Halkara Sowatlylyk Güni

Biz bu ýylky Sowatlylyk gününi saglyk sowatlylygyna bagyşlamagy makul bildik.

Saglyk sowatlylygy – bu adamyň esasy saglyk maglumatlaryny we hyzmatlaryny almaga, düşündirmäge we düşünmäge hem-de saglygyna degişli dogry kararlara gelmäge bolan ukybydyr.

Saglyk sowatlylygy güýçli adam özüniň we maşgalasynyň saglyk ýagdaýyna düşünýär; saglyga degişli maglumatdan akylly-başly netije çykaryp bilýär; saglygynyň aladasyny edýär; saglygy goraýyş ulgamlaryndan we subutnama esaslanýan lukmançylykdan (доказательная медицина) gowy baş çykarýar.

Eýakulýasiýa hadysasyny başgaça "döli dökmek", "dökmeklik” diýip hem ýönekeý atlandyrýarlar. Jynsy taýdan ýetişmek döwrüne girmedik oglan dökmäge ukyply bolmaýar. Jynsy gormonlaryň işlenilip çykarylmagy we jyns mäzlerinde dölüň emele gelip başlamagy, ereksiýanyň döräp başlamagy netijesinde eýakulýasiýanyň hem döremegi başlanyp bilýändir.

2020-nji ýylyň aprel aýynda arzuw.news habarlar gullugy ýurdumyzyň okuwçy sany 300-den geçýän orta mekdeplerinde mugallym-psiholog wezipesini döretmek meselesiniň gozgalandygy barada habar berdi. Bu habar bizi begendirdi we pikirlerimizi we maslahatlarymyzy paýlaşmaga höweslendirdi.

Ilkinji jynsy gatnaşyklarda köp mukdarda ganyň bölünip çykmagynyň hökmanlygy barada düşünje ýalňyş bolup durýandyr. Biziň öň belläp geçişimiz ýaly, gyzlyk perdesi nerw süýümlerinden we gan damarlaryndan ýbaratdyr. Eger birinji jynsy gatnaşykda gyzlyk perdäniň ýyrtylmagy gan damarlarynyň geçýän ýerine gabat gelse, onda biraz ganyň akmagy syn edilip bilner. Eger onuň ýyrtylan ýeri gan damarlarynyň garyp ýerine gabat gelse, gan gelmän, biraz nem ýa-da ganjymak nemli bölünip çykma görnüp bilýändir.

Soňky 30 ýylda, dünýä ýüzünde niýetlenilmedik göwrelilikleriň sany azaldy, emma abortlaryň sany köpeldi. Şeýle-de bolsa, aborta kanun taýdan rugsat berilýän ýurtlarda onuň azalandygyny görmek bolýar. Dünýädäki abort ýagdaýlary barada Lancet Global Saglyk ylmy barlagy şeýle netijeleri ýüze çykardy:

Eýakulýasiýa jynsy gatnaşygy tamamlaýan hadysadyr. Eger ol jynsy gatnaşygy başlanmazdan öň ýa-da başlanandan tizden-tiz ýüze çyksa, onda ir döreýän eýakulýasiýany güman edip bolar. Lukmanlaryň bellemegine görä, jynsy gatnaşygyň birinji 1min. dowamynda bolup geçen eýakulýasiýa ir dörän hasaplanylýar.

Eger uly erkek adamlarda döreýän eýakulýasiýa urolog, seksopatolog lukmanyň maslahatyny we bejergisini talap edýän bolsa, ýetginjeklerde ir döreýän eýakulýasiýa kada hasaplanýar. Ýetginjeklerde endokrin ulgamyň işläp başlamagy, jyns gormonlaryň ýokary mukdarda işlenilip çykarylmagy, dyňzap gelýän seksual güýçlilik, jynsy gatnaşyklaryň seýrek geçirilmegi eýakulýasiýanyň ir döremegine getirip biler.

Ýetginjek döwri geçip, jynsy gatnaşyklar kadalaşandan soň, ir döreýän eýakulýasiýa bilen bagly kynçylyklar hem geçip bilýändir.

BSGG gurşuny ilat saglygyna uly howp salýan 10 himikatyň biri diýip yglan etdi. BMG-nyň Daşky Gurşaw Maksatnamasyna (UNEP) laýyklykda, şu güne çenli 73 ýurt boýagdaky gurşunyň düzümini kadalaşdyrýan kanunlary kabul etdi. Esasan hem çagalary we önelgelik ýaşyndaky aýallary gurşunyň zyýanlaryndan goramak möhümdir.

Gurşun himiýa we metallurgiýa senagatlarynda giňden ulanylýan metallaryň biridir. Ondan başga-da, gurşun boýaglarda, şaý-seplerde, çaga oýunjaklarynda, gap-gaçlarda we käbir kosmetik serişdelerde hem duş gelýär.

Awgust 12 – Bütindünýä Ýaşlar Güni

Okyjalarymyzyň köp böleginiň ýaşlardygy sebäpli, bu ýyl Bütindünýä Ýaşlar gününde ýaşlaryň işsizligi we ruhy saglygy meselesini gozgamagy makul bildik.

Ruhy saglyk – bu adama öz potensiýalyny görkezmäge, stresi ýeňip geçmäge, öndürijilikli zähmet çekmäge we jemgyýete peýdaly goşant goşmaga mümkinçilik berýän ruhy we sosial abadançylyk ýagdaýydyr. Adamyň durmuşynyň ähli bölegi onuň ruhy saglygyna täsir edip bilýär.

Köp ýaş ýigitler, hatda uly adamlar hem dölüň gutaryp-gutarmazlygy barada ynjalyksyzlanýarlar. Dölüň erkek jyns agzalarynda emele gelmegi üznüksiz amala aşyrylýandy we onuň gutaryp galmagy baradaky gorkular esassyzdyr. Erkek jyns öýjükleri (spermatozoidler) ýumurtgajyklarda emele gelip, prostata mäziniň we tohum haltajygynyň bölüp çykarýan suwuklygyna düşýärler. Şeýdip erkek döli emele gelýändir.

Jynsy gatnaşykda, eýakulýasiýa netijesinde kadada 2-5 ml. mukdarda döl bölünip çykýandyr.